Veel gemeenten willen inwoners helpen om hun woning te verduurzamen, maar lopen tegen een hardnekkig probleem aan: bewoners zijn moeilijk te bereiken. Subsidies voor isolatie blijven onbenut, informatieavonden worden slecht bezocht en twijfels over kosten en overlast zorgen ervoor dat mensen niets doen. Als gemeenten inwoners niet effectief bereiken, blijven slecht geïsoleerde woningen energie verspillen. Dat leidt tot hogere energiekosten voor huishoudens, meer CO₂-uitstoot en groeiende energiearmoede. Ook lopen gemeenten vertraging op in hun klimaatdoelen, terwijl het vertrouwen van bewoners in gemeentelijke plannen verder afneemt.

Jolien, masterstudent Behavioural Economics aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, werkte mee aan huis-aan-huis acties, projecten waar studenten langs de deuren gaan in bepaalde wijken om bijvoorbeeld informatieavonden of isolatieacties onder de aandacht te brengen, in onder andere Haarlem, Hilversum, Ede, Maastricht en De Bilt. Ze begon als uitvoerend “loper”, groeide door tot coördinator en mocht uiteindelijk ook een actie helpen opzetten in De Bilt. “Als loper had ik vooral een uitvoerende rol, maar als coördinator heb je echt het grotere plaatje in je hoofd en kun je zelf de regie pakken,” vertelt Jolien.

In haar rol hield ze niet alleen gesprekken aan de deur, maar stuurde ze ook de planning aan, stemde ze af met gemeenten en optimaliseerde ze routes en projectaanpak. “Ik was de hele tijd bezig met verbeteren: hoe kunnen we slimmer plannen, wie kan goed samenwerken en hoe zorgen we dat het startpunt logisch is?” zegt ze. Daarbij leerde ze omgaan met praktische uitdagingen. “Je leert rekening houden met dingen waar je normaal niet bij stilstaat, zoals hitte, het weer of een OV-staking.”

Onder leiding van Jolien zorgden deze huis-aan-huis acties ervoor dat inwoners zich gehoord voelden. De studenten geven duidelijke uitleg over isolatiesubsidies en motiveren bewoners om deel te nemen aan bewonersavonden over aardgasvrij wonen. Door het directe, één-op-één contact werd de afstand tussen gemeente en bewoners kleiner.

De aanpak leverde meetbare resultaten op. In De Bilt plande maar liefst 10% van de bezochte huishoudens een afspraak in voor een persoonlijk energieadviesgesprek. Daarnaast nam de betrokkenheid van bewoners duidelijk toe: meer mensen raakten geïnformeerd, voelden zich serieus genomen en durfden de eerste stap te zetten richting verduurzaming van hun woning. “En de aanpak wordt alleen maar effectiever,” blikt Jolien terug. “Vanuit ervaringen uit de praktijk is er hard gewerkt aan handboeken en trainingen, zodat de acties steeds beter worden en meer impact maken.”